{"id":1052,"date":"2016-01-20T08:25:25","date_gmt":"2016-01-20T07:25:25","guid":{"rendered":"http:\/\/www.piom.com.mk\/sq\/?page_id=1052"},"modified":"2019-10-30T08:30:03","modified_gmt":"2019-10-30T07:30:03","slug":"pension-invaliditeti","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.piom.com.mk\/sq\/te-drejtat-e-te-siguruarit\/pension-invaliditeti\/","title":{"rendered":"Pension Invaliditeti"},"content":{"rendered":"<p><strong>T\u00eb drejt\u00eb p\u00ebr pension invaliditeti ka i siguruari te i cili \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar se ekziston invaliditet:<\/strong><\/p>\n<p>a) kur p\u00ebr shkak t\u00eb ndryshimeve n\u00eb gjendjen sh\u00ebndet\u00ebsore e cila nuk mund t\u00eb m\u00ebnjanohet me sh\u00ebrim, aft\u00ebsia e pun\u00ebs \u00ebsht\u00eb zvog\u00eblim i p\u00ebrhersh\u00ebm p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr se gjysma n\u00eb krahasim me t\u00eb siguruar psiqikisht dhe fizikisht t\u00eb sh\u00ebndosh\u00eb me arsim t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb apo t\u00eb ngjash\u00ebm dhe aft\u00ebsi (paaft\u00ebsi profesionale) n\u00ebse i siguruari \u00ebsht\u00eb mbi 50 vjet (meshkuj dhe femra)<\/p>\n<p>b) kur p\u00ebr shkak t\u00eb ndryshimit t\u00eb gjendjes sh\u00ebndet\u00ebsore e cila nuk mund t\u00eb m\u00ebnjanohet me sh\u00ebrim, do t\u00eb ndodh humbje e p\u00ebrhershme e aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb pun\u00ebs (paaft\u00ebsi e p\u00ebrgjithshme p\u00ebr pun\u00eb) pa marr\u00eb parasysh mosh\u00ebn.<\/p>\n<p>Invaliditeti mund t\u00eb shkaktohet si pasoj\u00eb e s\u00ebmundjes, l\u00ebndim jasht\u00eb pune, l\u00ebndim gjat\u00eb pun\u00ebs apo s\u00ebmundje profesionale.<br \/>\nP\u00ebrpos invaliditetit, i siguruari arrin t\u00eb drejt\u00ebn e pensionit t\u00eb invaliditetit vet\u00ebm n\u00ebse i plot\u00ebson kushtet e stazhit t\u00eb pensionimit, edhe at\u00eb:<br \/>\nn\u00ebse invaliditeti \u00ebsht\u00eb shkaktuar gjat\u00eb l\u00ebndimit n\u00eb pun\u00eb apo s\u00ebmundje profesionale \u2013 pa marr\u00eb parasysh lart\u00ebsin\u00eb e stazhit t\u00eb pensionimit<br \/>\nn\u00ebse invaliditeti \u00ebsht\u00eb shkaktuar me l\u00ebndime jasht\u00eb pune, apo me s\u00ebmundje i siguruari e arrin t\u00eb drejt\u00ebn e pensionit t\u00eb invaliditetit me kusht q\u00eb para ndodhjes s\u00eb invaliditetit t\u00eb ket\u00eb t\u00eb plot\u00ebsuar stazhin e pensionimit, i cili i ka mbuluar m\u00eb s\u00eb paku 1\/3 e periudh\u00ebs s\u00eb plot\u00ebsimit t\u00eb m\u00eb pak se 20 viteve jet\u00eb deri n\u00eb dit\u00ebn e shkaktimit t\u00eb invaliditetit (periudha e pun\u00ebs), duke llogaritur periudh\u00ebn e pun\u00ebs n\u00eb vite t\u00eb plota.<\/p>\n<p>N\u00ebn termin periudh\u00eb pune n\u00ebnkuptohet numri i viteve t\u00eb plota kalendarike deri n\u00eb dit\u00ebn kur i siguruari ka arritur mosh\u00ebn 20 vjet deri n\u00eb dit\u00ebn e invaliditetit t\u00eb shkaktuar.<br \/>\nPeriudha e pun\u00ebs te i siguruari i cili gjat\u00eb shkollimit t\u00eb rregullt arriti n\u00eb arsim t\u00eb lart\u00eb, gjegj\u00ebsisht n\u00eb p\u00ebrgatitje t\u00eb lart\u00eb profesionale konsiderohet periudha kur i siguruari arrin 23, gjegj\u00ebsisht 26 vite jet\u00eb deri n\u00eb dit\u00ebn e invaliditetit t\u00eb shkaktuar.<\/p>\n<p><strong>P\u00ebr t\u00eb siguruarin i cili pas mosh\u00ebs 20 vje\u00e7are ka qen\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbimin ushtarak, periudha e pun\u00ebs i zvog\u00eblohet p\u00ebr koh\u00ebn sa ka zgjatur sh\u00ebrbimi ushtarak.P\u00ebr t\u00eb siguruarit e rinj, te t\u00eb cil\u00ebt invaliditeti \u00ebsht\u00eb shkaktuar para mosh\u00ebs 30 vje\u00e7are si pasoj\u00eb e l\u00ebndimit jasht\u00eb pune apo s\u00ebmundje, arrijn\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e pensionit t\u00eb invaliditetit n\u00ebse n\u00eb dit\u00ebn e invaliditetit t\u00eb shkaktuar ka poseduar cil\u00ebsi t\u00eb t\u00eb siguruarit, edhe at\u00eb:<\/strong><\/p>\n<p>invaliditeti \u00ebsht\u00eb shkaktuar me mbushjen e 20 viteve jet\u00eb, n\u00ebse ka pasur m\u00eb pak se 6 muaj stazh t\u00eb sigurimit;<br \/>\ninvaliditeti \u00ebsht\u00eb shkaktuar me mbushjen e 25 viteve jet\u00eb, n\u00ebse ka pasur m\u00eb pak se 9 muaj stazh t\u00eb sigurimit;<br \/>\ninvaliditeti \u00ebsht\u00eb shkaktuar me mbushjen e 30 viteve jet\u00eb, n\u00ebse ka pasur m\u00eb pak se 12 muaj stazh t\u00eb sigurimit;<br \/>\nKushtet m\u00eb t\u00eb volitshme p\u00ebr realizimin e s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb pensionit t\u00eb invaliditetit jan\u00eb parapar\u00eb edhe p\u00ebr t\u00eb siguruarit \u2013 invalid ushtarak prej grupit t\u00eb I-VI, si dhe invalid tjet\u00ebr i cili \u00ebsht\u00eb i barazuar me invalid ushtarak n\u00eb periudh\u00ebn e paqes nga grupi I-VI. N\u00ebse\u00a0ky i siguruar nuk mundet q\u00eb t\u00eb punoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb se gjysma e orarit t\u00eb pun\u00ebs, e fiton t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr pension t\u00eb invaliditetit edhe n\u00eb raste kur tek ai ekziston aft\u00ebsia e zvog\u00ebluar p\u00ebr pun\u00eb, pa marr\u00eb parasysh faktin se me apo pa rikualifikim ose diskualifikim mund t\u00eb aft\u00ebsohet p\u00ebr ndonj\u00eb pun\u00eb p\u00ebrkat\u00ebse.<\/p>\n<p><strong>REHABILITIMI PROFESIONAL<\/strong><\/p>\n<p>Me k\u00ebt\u00eb Ligj p\u00ebr shkak t\u00eb ridefinimit t\u00eb invaliditetit t\u00eb drejtat e caktuara nga sigurimi pensional dhe invalidor si\u00e7 jan\u00eb e drejta e sistemimit n\u00eb tjet\u00ebr vend pune p\u00ebrkat\u00ebse, e drejta e pun\u00ebsimit p\u00ebrkat\u00ebs, e drejta e rikualifikimit apo diskualifikimit m\u00ebnjanohen nga sistemi i sigurimit pensional invalidor dhe n\u00eb vend t\u00eb tyre vendoset e drejta e rehabilitimit profesional.<\/p>\n<p>T\u00eb drejt\u00eb t\u00eb rehabilitimit profesional posedon i siguruari te i cili do t\u00eb shkaktohet invaliditet para se ai t\u00eb mbush\u00eb 50 vjet, n\u00ebse sipas aft\u00ebsis\u00eb s\u00eb mbetur t\u00eb pun\u00ebs mund t\u00eb aft\u00ebsohet p\u00ebr tjet\u00ebr pun\u00eb me orar t\u00eb plot\u00eb pune.<br \/>\nInvalidi i pun\u00ebs i cili fitoi rehabilitim profesional aft\u00ebsohet p\u00ebr kryerje t\u00eb ndonj\u00eb pune p\u00ebrkat\u00ebse p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn \u00ebsht\u00eb e nevojshme p\u00ebrgatitje profesionale e cila p\u00ebrgjigjet n\u00eb pun\u00ebt q\u00eb i ushtroi gjat\u00eb pun\u00ebs s\u00eb tij para shkaktimit t\u00eb invaliditetit.<\/p>\n<p>Pa p\u00ebrjashtim, rehabilitimi profesional mund t\u00eb sigurohet p\u00ebr tjet\u00ebr pun\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn \u00ebsht\u00eb e nevojshme p\u00ebrgatitje profesionale e cila \u00ebsht\u00eb m\u00eb e lart\u00eb nga ajo q\u00eb p\u00ebrgjigjet n\u00eb pun\u00ebt q\u00eb i siguruari i kryente para shkaktimit t\u00eb invaliditetit, n\u00ebse aft\u00ebsimi i till\u00eb \u00ebsht\u00eb arsyetuar p\u00ebr shkak t\u00eb profesionalizmit, viteve t\u00eb jet\u00ebs, p\u00ebrvoj\u00ebs s\u00eb pun\u00ebs dhe prirjes t\u00eb t\u00eb siguruarit dhe n\u00ebse ekziston mund\u00ebsi reale p\u00ebr pun\u00ebsim me aft\u00ebsim t\u00eb kryer.<\/p>\n<p>I siguruari, te i cili \u00ebsht\u00eb shkaktuar paaft\u00ebsi profesionale p\u00ebr pun\u00eb si pasoj\u00eb e l\u00ebndimit jasht\u00eb pune apo s\u00ebmundje, ka t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb rehabilitimit profesional n\u00ebse i plot\u00ebson kushtet e stazhit t\u00eb pensionimit, p\u00ebr arritje t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs t\u00eb pensionit t\u00eb invalidietit.<br \/>\nI siguruari, te i cili p\u00ebrs\u00ebri aft\u00ebsia e ngelur p\u00ebr pun\u00eb \u00ebsht\u00eb shkaktuar si pasoj\u00eb e l\u00ebndimit n\u00eb pun\u00eb apo s\u00ebmundje profesionale ka t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb rehabilitimit profesional pa marr\u00eb parasysh lart\u00ebsin\u00eb e stazhit t\u00eb pensionimit.<\/p>\n<p>Rrethan\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb lidhje me t\u00eb drejt\u00ebn e rehabilitimit profesional \u00ebsht\u00eb dhe fakti q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb procedur\u00eb \u00ebsht\u00eb e detyrueshme dhe pjes\u00ebmarrja e pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsit i cili duhet t\u00eb merr pjes\u00eb n\u00eb procedur\u00eb nga fillimi i ngritjes s\u00eb procedur\u00ebs dhe t\u00eb jap\u00eb propozim p\u00ebr zgjedhje t\u00eb vendit t\u00eb pun\u00ebs p\u00ebr t\u00eb cilin do t\u00eb mund t\u00eb aft\u00ebsohet i siguruari.<\/p>\n<p>Me Ligjin p\u00ebr ndryshim dhe plot\u00ebsim t\u00eb Ligjit p\u00ebr sigurim pensional dhe invalidor Gazeta Zyrtare e RM-s\u00eb nr.153\/07, \u00ebsht\u00eb rregulluar se n\u00ebse p\u00ebrfituesi\u00a0i pensionit t\u00eb invaliditetit, gjegj\u00ebsisht pensionit familjar\u00eb nuk paraqitet n\u00eb kontroll t\u00eb detyrueshme mjek\u00ebsore i nd\u00ebrpritet pagesa e pensionit. N\u00ebse p\u00ebrfituesi\u00a0i pensionit nuk paraqitet n\u00eb kontroll t\u00eb detyrueshme mjek\u00ebsore me arsye (sh\u00ebrim spitalor n\u00eb vend apo jasht\u00eb vendit) nuk do t\u00eb nd\u00ebrpritet pagesa e pensionit deri n\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb sh\u00ebrimit gjegj\u00ebsisht paraqitjes n\u00eb kontroll mjek\u00ebsore.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00eb drejt\u00eb p\u00ebr pension invaliditeti ka i siguruari te i cili \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcaktuar se ekziston invaliditet: a) kur p\u00ebr shkak t\u00eb ndryshimeve n\u00eb gjendjen sh\u00ebndet\u00ebsore e cila nuk mund t\u00eb m\u00ebnjanohet me sh\u00ebrim, aft\u00ebsia e pun\u00ebs \u00ebsht\u00eb zvog\u00eblim i p\u00ebrhersh\u00ebm p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr se gjysma n\u00eb krahasim me t\u00eb siguruar psiqikisht dhe fizikisht t\u00eb sh\u00ebndosh\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":1046,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.piom.com.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1052"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.piom.com.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.piom.com.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.piom.com.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.piom.com.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1052"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.piom.com.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1052\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7743,"href":"https:\/\/www.piom.com.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1052\/revisions\/7743"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.piom.com.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1046"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.piom.com.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1052"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}